Της Αλεξάνδρας Καστάνια
«Στόχος όλων πρέπει να είναι ένας καλύτερος, πιο δίκαιος και αλληλέγγυος κόσμος» ήταν η απάντηση της Ντανιέλ Μιτεράν στην ερώτηση «Ποιο μήνυμα θέλετε να αφήσετε πίσω σας;» κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνέντευξης που παραχώρησε ένα μήνα πριν από τον θάνατό της την περασμένη Τρίτη στο νοσοκομείο «Ζορζ Πομπιντού» του Παρισιού...
Παρόλο που δεν είναι ευρέως γνωστό, η χήρα του πρώην προέδρου της Γαλλίας, Φρανσουά Μιτεράν, είχε θέσει τον συγκεκριμένο σκοπό ως τον βασικότερο και της δικής της ζωής, αγωνιζόμενη υπέρ των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Γεννημένη στις 29 Οκτωβρίου του 1924 στο Βερντέν της βορειοανατολικής Γαλλίας από γονείς αριστερούς, η Ντανιέλ εντάχθηκε σε ηλικία 17 ετών στην αντίσταση, όταν η Γαλλία τελούσε υπό την κατοχή του Γ' Ράιχ. Δύο χρόνια αργότερα, στο Κλινί όπου είχαν καταφύγει οι γονείς της, γνώρισε τον «λοχαγό Μορλάν», ψευδώνυμο του καταζητούμενου τότε από την Γκεστάπο Φρανσουά Μιτεράν. Έξι μήνες μετά τη γνωριμία τους, τον Οκτώβριο του 1944, παντρεύτηκαν στο Παρίσι και απέκτησαν δύο γιους, τον Ζιλμπέρ και τον Ζαν-Κριστόφ.
Ωστόσο, στην Ντανιέλ δεν άρεσε ούτε ο τίτλος ούτε ο παραδοσιακός ρόλος της «Πρώτης Κυρίας». Έτσι, όταν μπήκε στο μέγαρο των Ηλυσίων Πεδίων, το 1981, ξεκαθάρισε πως δεν επρόκειτο να παραστήσει «το πορσελάνινο βάζο». «Κάθε γυναίκα έχει τη δική της προσωπικότητα και δρα ανάλογα με τη συνείδηση και τις ευαισθησίες της», δήλωσε, επισημαίνοντας, επιπλέον, πως η ίδια σκόπευε να συνεχίσει με την ίδια θέρμη την ανθρωπιστική της δράση.
Το 1986 δημιούργησε το ίδρυμα «Γαλλία-Ελευθερίες», του οποίου ορίστηκε και πρόεδρος. Παράλληλα, αλλά και μέσω αυτού, αγωνίστηκε για την υπεράσπιση των αδυνάτων σε όλο τον κόσμο, για την εξάλειψη του ιού HIV και της νόσου του AIDS, υπέρ των Κούρδων, καθώς και της δικαιότερης κατανομής του πόσιμου νερού στον πλανήτη.
Η γαλλική εφημερίδα «Le Monde» σε πρόσφατο δημοσίευμά της, έγραφε: «Ποιον καταπιεσμένο δεν στήριξε η Ντανιέλ; Οι Κούρδοι την θεωρούσαν μητέρα τους, ο Δαλάι Λάμα ήταν προσωπικός της φίλος, ο Φιντέλ Κάστρο άκουγε υπομονετικά - επειδή τη συμπαθούσε πολύ - τις επικρίσεις της για τους Κουβανούς πολιτικούς κρατουμένους και τη θανατική ποινή. Η Μιτεράν είχε οργώσει την Αφρική και τη Λατινική Αμερική, είχε στηρίξει τους αντάρτες στο Ελ Σαλβαδόρ, είχε συναντήσει τον κομαντάντε Μάρκος στο Μεξικό και είχε φέρει πολλές φορές σε δύσκολη θέση τον πρόεδρο σύζυγό της, που, όμως, την αποκαλούσε με υπερηφάνεια "αριστερή του συνείδηση"».
Μετά τον θάνατο του Φρανσούα Μιτεράν το 1996 και παρά την εύθραυστη κατάσταση της υγείας της, η Ντανιέλ συνέχισε το ανθρωπιστικό της έργο. «Αυτό με κρατά ζωντανή», τόνιζε. «Έπειτα από μια ηλικία, οι άνθρωποι αποκοιμούνται... Εγώ δεν θέλω να αργοσβήσω».
Την ίδια χρονιά, επεσήμανε σε συνέντευξή της: «Αυτή την εποχή, ο κόσμος περιστρέφεται γύρω από τον Dow Jones, τον δείκτη Nikkei και τον CAC40. Όμως, σε ολόκληρο τον κόσμο αρχίζουν να ακούγονται φωνούλες που λένε πως ο άνθρωπος είναι δυστυχισμένος ακόμα και όταν το χρηματιστήριο πηγαίνει καλά».
Τον περασμένο Οκτώβριο συμπληρώθηκαν 25 χρόνια λειτουργίας του ιδρύματός της, η δράση του οποίου είχε επικεντρωθεί τα τελευταία 15 στην πρόσβαση στο πόσιμο νερό.
Η Ντανιέλ άδραξε την ευκαιρία για να υπογραμμίσει μια ακόμη φορά: «Μάχομαι για μια νέα κοινωνία. Το χρήμα τρελαίνει τους ανθρώπους, αλλά δεν είναι παρά ένα εργαλείο. Η πιο σημαντική αξία είναι η ζωή. Σήμερα, φοβόμαστε μήπως χάσουμε το σπίτι μας, τη δουλειά μας, την υγεία μας, φοβόμαστε να βγούμε στο δρόμο, να συναντήσουμε το γείτονα. Φοβόμαστε να ζήσουμε. Λάθος. Πρέπει να υποχωρήσει ο φόβος. Πρέπει να χτίσουμε έναν αλληλέγγυο κόσμο».
Η χήρα του πρώην προέδρου της Γαλλίας και υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έζησε μέχρι το τέλος της ζωής της στο σπίτι όπου κατοικούσε με τον σύζυγό της, πολύ κοντά στον Σηκουάνα στο κέντρο του Παρισιού, ενώ φορούσε πάντα τη βέρα της.
Τα ξημερώματα της περασμένης Τρίτης άφησε την τελευταία της πνοή σε ηλικία 87 ετών στο νοσοκομείο «Ζορζ Πομπιντού» του Παρισιού, όπου νοσηλευόταν σε τεχνητό κώμα από την περασμένη Παρασκευή λόγω αναπνευστικών προβλημάτων.
Η ανακοίνωση του θανάτου της προκάλεσε συγκίνηση διεθνώς, ενώ ηγέτες όλου του γαλλικού πολιτικού φάσματος της απέτιναν φόρο τιμής.
Θα ταφεί το Σάββατο στο Κλουνί, πλάι στους γονείς της. Όπως λέγεται, ο σύζυγός της δεν της είχε κάνει τη χάρη ενός κοινού τάφου στο εθνικό πάρκο του Μορβάν. Είχε κηδευτεί κι εκείνος δίπλα στους γονείς του, στο Ζαρνάκ.
